سرخسى سرخسى با تحريف اين حديث ، خيال خود را راحت كرده است . وى مىگويد : « . . . به دليل آن چه از سائب بن يزيد روايت شده است كه گفت : در عهد رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله ، هنگامى اذان گفته مىشد كه ايشان بيرون مىآمد و بر منبر مىايستاد . در دوران ابوبكر و عمر نيز همين گونه بود تا اين كه مردم ، در دوران عثمان ، اذان ديگرى را در الزّوراء به وجود آوردند » . « 1 » سرخسى در جاى ديگرى مىگويد : « . . . در عهد رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله و دو خليفهء پس از وى ، همين گونه بود تا اين كه مردم ، در دوران عثمان ، اذان ديگرى را در الزّوراء به وجود آوردند » . « 2 » فاكهانى فاكهانى مدّعى شده كه اذان سوم ، توسّط عثمان اضافه نشده است . وى مىگويد : « حَجّاج در مكّه و زياد در بصره ، نخستين كسانى بودند كه اذان اوّل را به وجود آوردند » . « 3 »

--> ( 1 ) . المبسوط فى الفقه الحنفيّه : 1 / 134 ( 2 ) . همان : 2 / 31 ( 3 ) . فتح البارى : 2 / 501 ، تحفة الأحوذى : 3 / 40